ابو المظفّر اسماعيل طالقانى علوم - از جمله علم فقه - را در بلخ نزد برهان بلخى آموخت و علم حديث را در محضر محدّثانى بزرگ مانند ابو جعفر سمنگانى و ابو بكر بن محمّد بن عبد الرحمن بن ابو نصر خطيب فراگرفت ، نيز در بخارا به خدمت ابو ابراهيم سيد اسماعيل بن محمّد حسنى رسيد او به تكميل دانش خود پرداخت . او سرانجام در سال 240 ه . ق . دعوت حق را لبيك گفت . « 1 » [ 84 ] اسماعيل بن فضل بن موسى بلخى ابو بكر اسماعيل بن فضل بن موسى بن مسمار بن هانى بلخى ، از مفاخر محدّثان دار الفقاهه بلخ بوده است . اين مرد بزرگ برادر عالم و محدّث بزرگ عبد الصمد بن فضل بلخى بود . ابو بكر اسماعيل بلخى وطنش را به مقصد بغداد ترك كرد و در آن شهر سكونت گزيد و به تدريس حديث پرداخت . او رواياتش را از طريق محدثانى نقل مىكند كه عبارتند از : محمّد بن حسن ، حسن بن عمر بن شقيق بلخى ، قتيبة بن سعيد بلخى ، اسماعيل بن عيسى عطار ، اسحاق بن ابراهيم هروى ، عبد الوهاب بن نجده حوطى ، سليمان به عبد الرحمن دمشقى ، أبى كريب محمّد بن علاء كوفى و ديگران . « 2 » برخى از روات رواياتشان را از ابو بكر اسماعيل بن فضل بلخى نقل كرده‌اند ، مانند : محمّد بن مخلد دورى بلخى ، ابو عمرو بن سماك ، عبد الصمد بن على طستى ، عبد الباقى بن قانع قاضى و ابو بكر شافعى . « 3 » دارقطنى و ابو بكر شافعى او را ثقه مىدانند و مىگويند : در قول ابو بكر اسماعيل بن

--> ( 1 ) - لب اللباب فى تحرير الانساب ، ص 166 ؛ دايرةالمعارف آريانا ، ج 2 ، ص 54 . ( 2 ) - المنتظم ، ابن جوزى ، ج 7 ، ص 322 . ( 3 ) همان .